Relató,porejemplo,quemientrasunagricultorafricano,queengeneralutilizasoloherramientasmanualesoartesanales,ademásdesemillasconmuypocomejoramientogenético,lograrecolectarapenasunpromediode10kilogramosdegranosenunahora,enEstadosUnidosesacifratrepaa800.
Comolasimágenes,hayvecesquelosdatosvalenmásquemilpalabrasyalgunosnúmerosquedioaconocerJorgeLópezMenéndezduranteAgrievolutionSummit,laCumbreInternacionaldeMaquinariaAgrícoladesarrolladaenlaCiudaddeBuenosAires,fueronelocuentessobreelretrasoquetieneÁfricaenmateriaproductiva,cuandoesellugardelmundoconmáspotencialagrícola.
Deallíunvideoemotivoqueexhibióeneleventoymuestraalasclaraselpotencialdelcontinente“negro”:mujeresproductorasbailandocuando,alutilizarmaquinariaagrícolallevadadesdeArgentina,pasarondecosechar300kilosporhectáreadearrozaorillarlos3.000.
Tambiéncomparóque,poresemotivo,“unamujerestátodoundíaparallenarunbowldearroz”yqueseestimaque,encadacampaña,paracosecharuncultivoqueencimaesdebajaproductividad,“caminan248kilómetros”.
ÁFRICAAGRÍCOLA:“UNAOPORTUNIDADENORME”
Pero,¿quiénesLópezMenéndez?Esuningenieroagrónomoyproductorquetiene15añosdeexperienciaenlaagriculturaafricana(vivióallíduranteunadécada,peroactualmenteregresóaArgentina),asesorandoprecisamentealosagricultoresdepaísescomoGhanaySierraLeona,enelnoroestedelcontinente,paraelevarsusrendimientosconlaincorporacióndetecnología,ensumayoríallevadadesdeArgentina.
“Nuncahabíanvistotantoarrozjunto,nolopodíancreer”,mencionó.
Comoparatenerunadimensiónmásacabada,recordóqueenArgentinasecultivanunos40millonesdehectáreasporaño:esdecir,que“elpotencialdeÁfricaequivalea10argentinas”,continuó.
OtrocálculoquepresentóenelencuentroorganizadoporlaCámaraArgentinadeFabricantesdeMaquinariaAgrícolayExpoagroterminaderesumirestegranpotencialdeÁfricaparatransformarseenlanuevausinadealimentosdelmundo:“Actualmente,soloel10%de400millonesdehectáreasdisponiblesseaprovechanparaproduciralimentos,mientrasmillonesdepersonasvivenenpobrezaextrema”,graficó.
“Ellosnosabenproducir,estánempezandoelcamino.Podemosahorrarlesesecamino”,sintetizó.
Deallíqueconsideróqueparalosfabricantesnacionalesdemaquinariaagrícola“Áfricaesunaoportunidadenorme”,precisamenteporque“esellugardelmundoquemástierratieneparaponerenproducciónylaclavedeestoselollevalamaquinaria”
Todoestoconotrodatoadicionalquedamássustentoaestepotencial:soloenesaszonasdeÁfricaviven239millonesdepersonas,delascuales136millonesestánenunasituacióndeextremapobreza.Esdecir,quelademandadealimentosesenorme;elmercadoestátambiénahí.
LagranventajaesquelastierrasyambientessonsimilaresenmuchospuntosalosquehayenalgunaszonasdeArgentinayenBrasil.“Noesuncopiar-pegar,perohaymuchoparaadaptaratravésdelmodelosudamericanodesiembradirecta”,aseveró.
“Suproblemaesqueestánmetidosenuncírculovicioso:tienenmalosrendimientos,porlotanto,noinviertenentecnologíaygenética,ynuncasalendeahí.¿Cómoserompeysetransformaenvirtuoso?Conconocimientoytecnología”,repasó.
De300kilosporhectáreaa3.000:elasesorargentinoqueimpulsóunsaltoproductivohistóricoenÁfrica
“Unamaquinariachiquitacambialavidadeunacomunidadentera.Cuandollevamosunasembradora,porejemplo,empezaronaorganizarlosturnosdetrabajoyautomáticamentecrecieronenhectáreas.Noesquehacenelpasoadelanteynotienenvueltaatrás.Ahoraporejemplosiguenproduciendoconlamaquinaria,novolvieronaloanterior”,relató.
Enesesentido,valoróquesibienlos“farmers”africanosignoranlasmejorastecnológicasconlasquepuedenelevar10veceselrendimientodesuscultivos,apenaslasconocen,notardanenaprehenderlasyutilizarlas,mejorandosucalidaddevida.Enotraspalabras,estánmuyabiertosaquelosayuden.
Enesesentido,citóotroejemplodelretrasotecnológicoafricano:“Paraproducirunahectárea,prendenfuego100,porlasmalezas.Nolesquedaotra,porquelescrecenhastadosmetros.Esosignificaunapérdidadecarbonotremenda.Poreso,elimpactodesumartecnologíaesmuchomásdelquepensamos”,enfatizó.
PORUNAÁFRICAMÁSSUSTENTABLE
Porotrolado,tambiénhizofocoencómolaincorporacióndemaquinariapuedeserunaporteparaaumentarlasustentabilidadproductiva.
“Hayquepensarquecultivanconbueyes.Poresocambiatantoincorporartecnología,buenostractores,sembradoras,pulverizadoras.PerohayquetenerenclaroqueÁfricanecesitadelaúltimatecnología,nodemaquinariausada.Laoportunidadestáyvalelapenaintentarlo”,concluyó.
Yvolvióahacerfocosobreloquesignificaríapasardeesecírculoviciosoproductivoaunovirtuosoenelquelaintensificaciónagrícola,conrotacionesymantenersiempreverdelossuelos,significaríaque“pasenaserhéroesclimáticos,capturandocarbono”.
MÁSALLÁDEÁFRICA:ARGENTINAYEUROPA
LópezMenéndezfuepartedeunpaneldecasosexitososdeagricultoresanivelmundial,dondelosotrosdosoradoresfueronelproductordeBolívar,PedroVigneau-expresidentedeAapresidydeMaizar-yStefamCramm,unagricultorycontratistaalemán.
“Áfricaesunmercadoencrecimiento,dondelamaquinariaargentinapuedeaportarsolucioneseficientes”
Suvisiónincluyegestionarelcampocomounsistemaintegradordondelaagriculturasinlabranzayelcuidadodelsuelocomounecosistemavivo,sonpilaresfundamentales.Además,mostróuncompromisofirmeporhacerdelaagriculturaunaparteactivaparalasoluciónalcambioclimático.
Enprimertérmino,Vigneaurelatóeltránsitodesdelostrabajosmanualesquerealizabasuabueloaunaagriculturadigitalizadaenelpresente.
EncuantoaCramm,conepicentroenelnoroestedeAlemania,setratadeunproductorde36años,quemanejaunasuperficiede1.300hectáreasyprestaserviciosdecontratista.
“Somoslaprimerageneraciónquepodemosdejarlesanuestroshijosunsuelomejordelquenosdejaronnuestrospadres”,expresó,basadoenlapremisadequeelconocimientohacequesepuedanlograrmáscantidaddegranosenmenosporcionesdetierra.
Enestemarco,afirmóqueallítambiénsufrenfactoreslimitantes:losañosdeagriculturasobreelsuelo,ladificultadparaconseguirmanodeobracalificadaylasregulacionesdelestado.
Susistemaagronómicosebasaenladiversificación.Loscultivosqueproduceson:trigo,maíz,arvejas,canola,pasturas,remolachaazucarera,cebadaybarbechos.Porloquepusoénfasisenlaimportanciadelarotacióndecultivosencamposcon20generacionesdeagricultura.“Cadaunodeloscultivosjuegaunpapelmuyimportante”,aseguró.
Porúltimo,elproductoreuropeosemostrócautoalahoradeincorporartecnologíaydatosyaque“ladecisióndecadanuevainversión-dijo-dependedelaposibilidadqueproporcionaenelahorrodeinsumos,elretornoeneltiempoylaperformanceparamantenerlaliquidezenloscampos”.





